CBS Veiligheidsmonitor 2025: bijna iedereen wordt benaderd, wie erin trapt wordt hard geraakt
Onderzoek
Phishing is geen randverschijnsel meer. Volgens de Veiligheidsmonitor 2025 van het CBS ontving bijna driekwart van de Nederlanders in één jaar tijd een bericht of telefoontje dat waarschijnlijk van een oplichter kwam. De meeste mensen herkennen de oplichting. Maar wie er wel in trapt, krijgt vaak met forse gevolgen te maken, en een groot deel meldt het nergens.
Wat het CBS heeft gemeten
De Veiligheidsmonitor is een grootschalige enquête onder Nederlanders van 15 jaar en ouder. Het hoofdstuk over online criminaliteit gaat over wat mensen in 2025 privé hebben meegemaakt via internet, e-mail of apps. Online criminaliteit bij bedrijven valt erbuiten.
Het CBS rekent iemand tot slachtoffer van phishing als hij is benaderd door iemand die zich voordeed als een ander, erin is getrapt én daardoor geld heeft verloren.
Bijna iedereen wordt benaderd
De cijfers laten een duidelijke trechter zien:
- 74% van de 15-plussers ontving in de afgelopen twaalf maanden minstens één telefoontje, e-mail of ander bericht dat (waarschijnlijk) van een oplichter kwam.
- 2% zegt er weleens in te zijn getrapt.
- 0,9% verloor er uiteindelijk geld mee. Dat zijn ongeveer 133.000 mensen.
De meeste mensen zien de oplichting dus op tijd. Maar omdat vrijwel iedereen wordt benaderd, levert zelfs een klein percentage nog steeds een groot aantal slachtoffers op.
Daarnaast had 4,7% van de Nederlanders te maken met een gehackt account, zoals een e-mail-, bank- of socialemedia-account. Een overgenomen account is vaak weer het startpunt voor nieuwe oplichting, bijvoorbeeld wanneer criminelen namens het slachtoffer berichten sturen aan vrienden en familie.
Welke vormen komen voor?
Onder de slachtoffers van phishing kwamen onder andere deze vormen relatief vaak voor:
- wangirifraude (terugbellen naar een duur betaalnummer na een gemiste oproep): 17%
- beleggingsfraude: 12%
- bankspoofing (betalen aan iemand die zich voordoet als bankmedewerker): 11%
- nepboetes of nepfacturen: 10%
- helpdeskfraude: 5%
- vriend-in-nood-fraude: 5%
Wat veel van deze vormen gemeen hebben: de oplichter doet zich voor als een vertrouwde partij, zoals de bank, een helpdesk, een instantie of een bekende.
Wie erin trapt, wordt hard geraakt
Van alle vormen van online oplichting en fraude heeft phishing de zwaarste gevolgen voor slachtoffers. Een derde (34%) van de phishingslachtoffers kreeg te maken met emotionele of psychische problemen, financiële problemen of allebei. Bij 19% ging het om financiële problemen.
Dat laat zien dat phishing meer is dan een technisch probleem. Het raakt mensen in hun geld én in hun zelfvertrouwen.
Melden blijft achter
Van de phishingslachtoffers meldde 60% wat er was gebeurd bij een instantie, zoals de bank, de politie of de Fraudehelpdesk. 35% deed aangifte. Daarmee wordt phishing nog relatief vaak gemeld, maar het betekent ook dat ongeveer vier op de tien slachtoffers het nergens hebben gemeld, terwijl zij wel geld kwijt waren.
Juist bij fraude kan snelheid het verschil maken. Een bank kan een betaling soms nog tegenhouden of terughalen als er snel wordt gemeld. Waarom mensen dat toch niet doen, heeft vaak te maken met schaamte: het gevoel dat je beter had moeten weten. Meer daarover lees je op Cyberschaamte.nl.
Wat betekent dit voor organisaties?
De CBS-cijfers gaan over burgers en vooral over massale phishing. Toch zijn ze ook voor organisaties relevant.
Dezelfde technieken worden gericht ingezet. Wat bij burgers op grote schaal gebeurt, zoals het nadoen van een bank, helpdesk of bekende, gebeurt bij bestuurders en medewerkers in kritieke functies gerichter en beter voorbereid. Dan heet het spearphishing, CEO-fraude of whaling.
Privé en werk lopen door elkaar. Medewerkers worden ook privé benaderd, via hun eigen telefoon, e-mail en apps. Een gehackt privéaccount of een overtuigend telefoontje thuis kan een opstap zijn naar een aanval op de organisatie.
Herkennen is niet genoeg. De meeste mensen herkennen oplichting, maar niet altijd en niet onder tijdsdruk. Daarom is het belangrijk om verificatie standaard te maken: bel zelf terug via een nummer dat je al kende en open zelf de app of website. Lees hoe je dat aanpakt op Verifiëren: controleer het verzoek, niet het bericht.
Maak melden makkelijk en veilig. Als vier op de tien slachtoffers het niet melden, gaat waardevolle tijd verloren. Organisaties die snel melden waarderen, kunnen sneller ingrijpen en de schade beperken.
Deze pagina bevat algemene informatie en is geen persoonlijk advies. Leading Digital is niet aansprakelijk voor schade die voortvloeit uit het gebruik van deze informatie. Volg bij een incident altijd de procedures van je eigen organisatie.