Eerst dit
- Stop met wat je aan het doen bent. Vul niets meer in en keur geen nieuwe verzoeken goed.
- Bewaar bewijs. Maak eventueel screenshots en bewaar het bericht, telefoonnummer, e-mailadres of webadres.
- Kijk hieronder welke situatie op jou van toepassing is.
Geld overgemaakt of bankgegevens gedeeld? Bel dan eerst direct je bank via het officiële telefoonnummer.
Wat heb je precies gedaan?
Alleen op een link geklikt
Wat je nu doet
Sluit de pagina. Heb je niets ingevuld, gedownload, geïnstalleerd of toegestaan? Dan hoef je meestal niets verder te doen. Blijf wel alert op vreemde meldingen of downloads.
Waarom
Alleen het openen van een phishingpagina betekent meestal nog niet dat je account is overgenomen.
Wachtwoord ingevuld
Wat je nu doet
Ga zelf naar de officiële website of app en wijzig direct je wachtwoord. Gebruikte je hetzelfde wachtwoord ergens anders? Wijzig het daar ook.
Waarom
De aanvaller kan proberen direct met jouw gegevens in te loggen.
Wachtwoord van je e-mail ingevuld
Wat je nu doet
Wijzig direct het wachtwoord van je e-mailaccount en zet tweestapsverificatie aan. Controleer ook onbekende inlogpogingen en apparaten.
Waarom
Je e-mailaccount kan worden gebruikt om wachtwoorden van andere accounts te herstellen.
Inlogcode gedeeld of MFA-verzoek goedgekeurd
Wat je nu doet
Wijzig direct je wachtwoord en controleer bij de betreffende dienst welke apparaten of sessies zijn aangemeld. Log onbekende apparaten uit.
Waarom
De aanvaller kan al toegang tot je account hebben gekregen.
DigiD-gegevens ingevuld
Wat je nu doet
Wijzig direct je DigiD-wachtwoord en controleer de gebruiksgeschiedenis in Mijn DigiD. Zie je een onbekende inlog? Neem contact op met DigiD én met de organisatie waar is ingelogd.
Waarom
Met DigiD kan iemand toegang krijgen tot persoonlijke gegevens of zaken namens jou regelen.
Bankinlog, betaalgegevens, pincode of codes gedeeld
Wat je nu doet
Neem onmiddellijk contact op met je bank via het telefoonnummer op de officiële website, app of betaalpas. Volg de instructies van je bank.
Waarom
Je bank kan controleren of er transacties plaatsvinden en waar nodig maatregelen nemen.
Creditcardgegevens gedeeld
Wat je nu doet
Neem direct contact op met je bank of creditcardmaatschappij en laat beoordelen of de kaart moet worden geblokkeerd.
Waarom
De gegevens kunnen worden gebruikt voor ongewenste betalingen.
Geld overgemaakt
Wat je nu doet
Bel onmiddellijk je bank en vertel dat je vermoedelijk slachtoffer bent van fraude. Bewaar alle berichten en betaalgegevens.
Waarom
Hoe sneller je handelt, hoe groter de kans dat je bank nog iets kan doen of onderzoek kan starten.
Bijlage geopend
Wat je nu doet
Open het bestand niet opnieuw. Laat je computer, tablet of telefoon controleren als je de bijlage niet vertrouwt. Wacht met internetbankieren op het apparaat totdat je weet dat het veilig is.
Waarom
Een bestand kan schadelijke software bevatten.
Programma of app geïnstalleerd, of een opdracht uitgevoerd
Wat je nu doet
Stop met gevoelige handelingen op het apparaat. Verbreek bij een sterk vermoeden van malware de internetverbinding en laat het apparaat controleren. Gebruik een ander, betrouwbaar apparaat voor belangrijke wachtwoordwijzigingen.
Waarom
Een aanvaller kan mogelijk meekijken, gegevens stelen of je apparaat op afstand bedienen.
Kopie van identiteitsbewijs of veel persoonsgegevens gedeeld
Wat je nu doet
Bewaar bewijs en wees alert op misbruik. Vermoed je identiteitsfraude? Doe aangifte en meld dit bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude.
Waarom
Persoons- en identiteitsgegevens kunnen worden gebruikt voor fraude uit jouw naam.
Alleen op een link geklikt?
Heb je alleen een link geopend, maar geen gegevens ingevuld, niets gedownload en nergens toestemming voor gegeven? Dan is er meestal geen reden voor paniek.
Sluit de pagina en controleer of er niet onverwacht een bestand is gedownload.
Heb je toch een wachtwoord, code of andere informatie ingevuld? Volg dan de stappen hierboven.
Wachtwoord ingevuld?
Wijzig het wachtwoord via de officiële website of app van de betreffende dienst. Gebruik niet opnieuw de link uit het verdachte bericht.
Gebruikte je hetzelfde wachtwoord ook bij andere accounts? Wijzig die wachtwoorden dan ook. Begin bij belangrijke accounts, zoals:
- je e-mail;
- je bank;
- DigiD;
- Apple- of Google-account;
- sociale media;
- webwinkels waar betaalgegevens zijn opgeslagen.
Zet waar mogelijk ook tweestapsverificatie aan.
Waarom je e-mail extra belangrijk is
Je e-mailaccount is vaak de sleutel tot andere accounts. Via 'wachtwoord vergeten' kunnen herstelmails naar je inbox worden gestuurd.
Is je e-mailwachtwoord buitgemaakt? Beveilig daarom eerst je e-mailaccount en controleer welke apparaten daarop zijn ingelogd.
DigiD-gegevens ingevuld?
Heb je je DigiD-gebruikersnaam en wachtwoord ingevuld op een verdachte website? Handel dan direct.
- Ga zelf naar DigiD en wijzig je wachtwoord.
- Controleer bij Mijn DigiD → Gebruiksgeschiedenis of je onbekende inlogacties ziet.
- Zie je dat iemand bij een organisatie heeft ingelogd terwijl jij dat niet was? Neem contact op met de DigiD-helpdesk én met die organisatie.
- Heb je ook bankgegevens ingevuld? Neem daarnaast direct contact op met je bank.
Kun je je DigiD-wachtwoord niet meer wijzigen? Neem dan contact op met de DigiD-helpdesk.
Geld overgemaakt of bankgegevens gedeeld?
Bel je bank zo snel mogelijk.
Gebruik niet het telefoonnummer uit het verdachte bericht. Zoek het nummer zelf op via de officiële website, bankapp of je betaalpas.
Vertel duidelijk:
- wat er is gebeurd;
- welke gegevens je hebt gedeeld;
- hoeveel geld je hebt overgemaakt;
- wanneer dit gebeurde;
- naar welk rekeningnummer je hebt betaald.
Bewaar berichten, e-mails, telefoonnummers, rekeningnummers en screenshots als bewijs.
Bij daadwerkelijke fraude kun je ook aangifte doen bij de politie.
App geïnstalleerd of opdracht uitgevoerd?
Sommige aanvallen vragen je om software te installeren, een programma te openen of een opdracht te kopiëren en uit te voeren.
Stop dan met bankieren, winkelen en inloggen op belangrijke accounts vanaf dat apparaat totdat je weet dat het veilig is.
Gebruik indien mogelijk een ander betrouwbaar apparaat om belangrijke accounts te beveiligen.
Dit soort phishing wordt bijvoorbeeld gebruikt bij ClickFix.
Paspoort, rijbewijs of persoonsgegevens gedeeld?
Het delen van je naam of e-mailadres betekent niet automatisch dat iemand identiteitsfraude kan plegen. Maar een combinatie van persoonsgegevens, bankgegevens, DigiD of een kopie van een identiteitsbewijs kan wel worden misbruikt.
Vermoed je daadwerkelijk identiteitsfraude?
- verzamel bewijs;
- doe waar passend aangifte bij de politie;
- meld identiteitsfraude bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude;
- neem bij financiële gegevens ook contact op met je bank.
Meld phishing
Je kunt phishing en andere vormen van online fraude melden bij de Fraudehelpdesk.
Ben je daadwerkelijk slachtoffer geworden van fraude of is er geld verdwenen? Dan kun je ook aangifte doen bij de politie.
Gaat het om een vals bericht uit naam van DigiD? DigiD vraagt om dergelijke berichten door te sturen, zodat phishingwebsites kunnen worden onderzocht.
Schaam je niet en handel snel
Phishing is ontworpen om je onder tijdsdruk te laten handelen. Aanvallers doen zich voor als banken, overheidsorganisaties, webwinkels, bezorgdiensten of zelfs bekenden.
Ben je erin getrapt? Besteed je energie niet aan de vraag waarom je hebt geklikt.
Kijk naar wat je hebt gedaan, beperk de mogelijke schade en vraag hulp als je twijfelt.
Snel handelen is belangrijker dan jezelf de schuld geven.
Daarna: maak je accounts sterker
Als de acute situatie onder controle is:
- gebruik voor belangrijke accounts verschillende wachtwoorden;
- gebruik lange, unieke wachtwoorden;
- zet tweestapsverificatie aan;
- installeer updates op telefoon en computer;
- controleer welke apparaten bij belangrijke accounts zijn aangemeld;
- wees extra alert op nieuwe telefoontjes, mails en berichten die aansluiten op het incident.
Aanvallers kunnen eerder verzamelde informatie gebruiken om een volgende poging overtuigender te maken.
Ook op je werk?
Heb je het wachtwoord, apparaat, telefoonnummer of account ook voor je werk gebruikt? Meld het incident dan ook bij je werkgever.
Een privé-incident kan gevolgen hebben voor zakelijke accounts wanneer wachtwoorden, apparaten of e-mailadressen worden gedeeld.
Bekijk ook: Geklikt op phishing op je werk? Dit doe je nu.
Deze pagina bevat algemene informatie. Bij financiële fraude, DigiD-misbruik, identiteitsfraude of vermoedelijke malware kan aanvullende hulp nodig zijn. Volg altijd de instructies van je bank, DigiD, politie of andere betrokken organisatie.
Bronnen
Deze pagina bevat algemene informatie en is geen persoonlijk advies. Leading Digital is niet aansprakelijk voor schade die voortvloeit uit het gebruik van deze informatie. Volg bij een incident altijd de procedures van je eigen organisatie.